De Theaterrepubliek voerde van 15 tot en met 18 mei de musical Assassins op in het Polanentheater in Amsterdam. Sondheim in de Nederlandse theaters is een zeldzaamheid, en dat geldt eens te meer voor Assassins. De amateuruitvoering van De Theaterrepubliek – in een mooie Nederlandse vertaling van Daniel Cohen, aangevuld door regisseur Pitt de Grooth – bewees dat het door en door Amerikaanse Assassins ook in Nederland goed kan werken en actueler is dan ooit.
Assassins is een bekroonde tragikomedie over negen van de dertien historische personen die probeerden de president van de Verenigde Staten te vermoorden, en daar al dan niet in slaagden. Lees, kijk en luister elders op deze website alles over Assassins.
Voor een Nederlands publiek zijn de personages en geschiedenis minder bekend en daarmee is ook de emotionele impact van de vermenselijking van deze aanslagplegers minder groot. (Stel je ter contrast eens een musical over Volkert van der Graaf voor.) Dit stond de effectiviteit van deze productie niet in de weg. De productie slaagde er goed in om de diepere laag van Assassins aan te boren, die maar al te actueel is. Uiteindelijk gaat Assassins immers over mensen die zich niet gehoord voelen, die geen aansluiting met anderen vinden, voor wie de “American dream” niet werkt en die zich door politiek en samenleving in de steek gelaten en bedrogen voelen. Ook thema’s als discriminatie en racisme lopen als een rode draad door de musical heen.
Sterke optredens van Raphael Winkel als de Balladeer en Mieke Koers als Lynette “Squeaky” Fromme in een breed effectieve cast hielpen om dit verhaal met goed spel en zang over het voetlicht te brengen. Allen slaagden erin om de aandacht van het publiek constant vast te houden en de muziek en teksten van Sondheim kwamen mede door uitstekende verstaanbaarheid goed tot hun recht. Enige uitzondering is mogelijk het lied “Something just broke”, dat met de vertaling “Alles is stuk” toch niet de emotionele kracht heeft van het origineel. De noodzakelijke balans tussen enerzijds de humoristische, karikaturale blik op de hoofdpersonen en anderzijds hun letterlijk bloedserieuze motivaties en de onderliggende maatschappijkritiek werd niet altijd, maar toch meestal goed gevonden.
De Theaterrepubliek heeft bewezen dat veel theatergangers in deze tijd kunnen genieten van Assassins: om de fantastische muziek, het script dat de aandacht vrijwel constant vasthoudt en de relevantie voor het Nederland van 2024. Hopelijk krijgen nog meer mensen die kans dan de afgelopen dagen in Amsterdam.
