Into the Woods (1987)
Script: James Lapine
Direct naar:
In het kort: Into the Woods behoort tot de populairste musicals van Sondheim. Herkenbare, eendimensionale sprookjesfiguren veranderen in gelaagde personages die de pijnlijke realiteiten van het leven onder ogen moeten zien.
The first Sondheim musical whose dark thematic underside is
frank rich (PRIJSWINNENDE THEATERRECENSENT, PRODUCENT)
as accessible as its jolly storytelling surface.
To hear the cathartic and beautiful final song of Into the Woods
is to be overwhelmed once more by the continuity of one of the
American theater’s most extraordinary songwriting careers.
Overzicht Into the Woods – toelichting en fragmenten
Het toegankelijke Into the Woods was na het artistieke Sunday Sondheims tweede samenwerking met James Lapine. Verraderlijk eenvoudig aan de oppervlakte, met bekende sprookjesfiguren en herkenbare verhaallijnen, raakt het grote levensthema’s. Het stuk trekt een breed publiek aan, wordt veel opgevoerd en werd door Disney verfilmd.
Samenvatting plot
Het verhaal draait om een bakker en zijn vrouw die proberen de vloek van een heks op te heffen, opdat ze een kind kunnen krijgen. In hun zoektocht naar vier benodigde voorwerpen kruisen ze in de bossen de paden van Roodkapje, Assepoester, Sjakie en Raponzel. De wensen van alle personages komen in de eerste akte uit, maar in de tweede akte worden ze geconfronteerd met de gevolgen van hun acties in de eerste akte.
Careful the wish
you make,
wishes are children.
Careful the path
they take,
wishes come true.
Not free.
Into the woods
to get my wish.
I don’t care how.
The time is now.
The woods are
just trees.
The trees are
just wood.
Isn’t it nice to
know a lot,
and a little bit not?
Thema’s
“Ah, the woods. The all-purpose symbol of the unconscious, the womb, the past, the dark place where we face our trials and emerge wiser or destroyed…”, schreef Sondheim over de show. In de bossen van Into the Woods komen thema’s als ouderschap, morele tegenstrijdigheid, leven en dood, gemeenschap en individuele verantwoordelijkheid naar voren.
In de eerste akte volgen we nog de bekende sprookjesverhalen. Toch zijn de sprookjesfiguren complexer dan we gewend zijn: Lapine en Sondheim hebben de personages verbonden met de psychologie van Jung. De verschillende sprookjes zijn knap met elkaar verweven door Lapine, met een ogenschijnlijk lang en gelukkig einde.
Net zoals in Sunday in the Park with George, lijkt alles netjes afgerond na de eerste akte, maar in een onvoorspelbare tweede akte worden diepere lagen aangeboord. Hier vervaagt de zwart-witte moraal van sprookjes in grijstinten. Een sterk symbool hiervan is het offeren van de verteller door de andere personages aan een reus. We ontdekken wat er in het echte leven overblijft van “lang en gelukkig”. Welke prijs wordt er betaald voor de verlangens uit de eerste akte? Hoe blijft het verleden ons achtervolgen? Wat betekent het najagen van eigen verlangens voor de gemeenschap? En hoe leidt het vervullen van het ene verlangen tot een nieuw verlangen? De musical begint en eindigt met de woorden: “I wish”.
Muziek
Into the Woods bevat zowel speelse, levendige melodieën als diep emotionele en complexe composities. Opvallende kenmerken van de muziek zijn de veelvuldige syncopatie in de (innerlijke) dialogen en het gebruik van leidmotieven, waarbij specifieke muzikale thema’s worden gekoppeld aan personages of ideeën, die door de musical heen terugkeren en verder worden ontwikkeld. Een voorbeeld van het laatste is de muziek bij de openings- (en slot)woorden “I wish”. De motieven creëren muzikale eenheid en versterken de interconnectiviteit van de verhalen.
Ontvangst
Into the Woods werd positief ontvangen door zowel het publiek als de meeste critici. De eerste Broadway-productie won ondanks concurrentie van Andrew Lloyd Webber’s The Phantom of the Opera meerdere Tony Awards, waaronder Beste Muziek en Beste Script, en een Grammy voor het beste cast album. De musical heeft sindsdien talloze heropvoeringen gekend en werd in 2014 succesvol verfilmd door Disney. Het is ook nog altijd een populaire schoolmusical in Engelstalige landen. De laatste grote Nederlandse productie vond plaats in 2017.
Fragmenten (video’s in volgorde van de show)
De fragmenten komen onder andere uit de originele productie met o.a. Chip Zien, Joanna Gleason en Bernadette Peters. Verder zijn er fragmenten te zien uit de film van 2013, met o.a. Meryl Streep en Anna Kendrick, en uit concertversies.
- Het openingsnummer “Into the woods” van bijna vijftien minuten introduceert de muzikale thema’s voor de hele show en alle belangrijke personages. In een toelichting op het lied door Stephen Sondheim aan de piano legt hij uit hoe de constante muzikale cadans de reis benadrukt zonder te gaan vervelen. De eindeloze herhaling van “into the woods” door de show heen is ook een uitdrukking van de dagelijkse gang die iedereen maakt, de wereld in.
- In de eerste akte zien we momentopnames van de sprookjes van Roodkapje, Sjakie (van de bonestaak) en Assepoester. In “I know things now”, “Giants in the sky” en “On the steps of the palace” vertellen respectievelijk Roodkapje, Sjakie en Assepoester over wat hun ervaringen hun geleerd en gebracht hebben, met onderlinge inhoudelijke en tekstuele overlappingen. “Giants in the sky” is hier opgenomen in een uitvoering door Lin-Manuel Miranda voor Sondheim’s 90e verjaardag.
- In het komische “Agony” beklagen de prinsen van Assepoester en Raponzel zich over hun moeite hen voor zich te winnen. De tweede akte bevat een reprise. Ze zijn dan inmiddels getrouwd met Assepoester en Raponzel en bekennen in de ban te zijn geraakt van Sneeuwwitje en Doornroosje.
- “It takes two” laat zien hoe de bakker en zijn vrouw naar elkaar toe zijn gegroeid in hun gezamenlijke zoektocht naar de vier voorwerpen.
I’m not good.
I’m not nice.
I’m just right.
I’m the Witch.
You’re the world.
People make mistakes.
Holding to their own.
Thinking they’re alone.
And to get what you wish,
only just for a moment –
these are dangerous woods!
- De relatie tussen de heks en haar (toegeëigende) dochter Raponzel komt tot uiting in “Stay with me” en “She’ll be back”. Nadat de heks erachter komt dat Raponzel een prins omhoog laat klimmen aan haar haar, prent ze Raponzel in het eerste lied nogmaals in dat ze beschermd moet worden van de wereld.
- Als Raponzel toch bij haar wegloopt met de prins bezweert de heks: “She’ll be back”. Het lied werd speciaal voor de Disneyfilm door Sondheim geschreven, maar werd uiteindelijk geschrapt omdat het teveel het ritme van de film onderbrak.
- “Moments in the woods” is het reflectieve lied van de bakkersvrouw, zoals eerder Roodkapje, Assepoester en Sjakie die hadden. Ze zingt het na een onverwachte escapade met de prins van Assepoester, waarna ze de episode probeert een plek te geven naast haar leven met haar man.
- Inmiddels hebben de gebeurtenissen dan een duistere wending genomen; de acties van de personages hebben ertoe geleid dat een reus gewekt is die wraakzuchtig het land verwoest. In “Last midnight” confronteert de heks de kleine groep overlevers van alle gebeurtenissen met hun eigen rol erin en met het bedrog dat ze gaandeweg gepleegd hebben, terwijl ze de heks de schuld van alles geven. Als ze haar oplossing – het opofferen van Sjakie – afwijzen, keert ze zich af van de wereld, ook ingegeven door het verlies van haar dochter.
- De bakker geeft het op, laat zijn zoon achter, maar wordt dan geconfronteerd met zijn verloren vader door wie hijzelf als kind in de steek is gelaten in “No more” (een pijnlijke omissie in de filmversie).
- In afwachting van hun laatste poging om het gevaar van de reus af te wenden, troosten Assepoester en de bakker de jonge Roodkapje en Sjakie in hun rouw om hun familie in “No one is alone”, waarin de belangrijkste muzikale thema’s samenkomen.
- Het veelvuldig gecoverde “Children will listen” sluit het stuk af, hier in een concertversie van Maria Friedman, inclusief door Sondheim voor Barbra Streisand toegevoegd couplet en bridge.
How do you ignore
all the witches, all the curses,
all the wolves, all the lies,
the false hopes, the goodbyes,
the reverses,
all the wondering what even worse is
still in store?
All the children,
all the giants…
No more.
Stephen Sondheim over Into the Woods
“In any event, the gimmick—or, more respectably, the idea—of mashing the tales together gave us a form, much as gimmicks have done in the past (see Schnitzler’s La Ronde). If we were to focus on the consequences of the little transgressions each character makes in pursuit of his or her heart’s desire, it followed naturally that the first act would deal with the traditional telling of the tales up to the Happily and the second with the Ever After. The first would be farce, the second melodrama (still with laughs, of course). As I say, Content Dictates Form.
Having learned so much about the subject of farce from my four-year observation of Burt Shevelove and Larry Gelbart struggling over the intricacies of A Funny Thing Happened on the Way to the Forum, I generously offered to give Lapine the benefit of my knowledge to help him construct the plot. To this end I suggested he draw a detailed linear map which would chart the progress of each character’s journey through the woods and how it intersected with each of the others. He gave me a tolerant smile, said he’d think about it and plunged headlong into the woods, into the middle of the story, with minimal ideas as to where things would lead (or so he led me to believe) and emerged from them with the best-constructed farce since Forum. The elegance with which he cross-cuts among the four stories simultaneously throughout the show still astonishes me. It is a lesson in play construction.
I must add that at one point in the collaborative joy of our early discussions I brashly predicted that if the piece worked, it would spawn innumerable productions for many years to come, since it dealt with world myths and fables and would therefore never feel dated. Moreover, it would appeal to schools and amateur theaters as well as professional ones, especially in conservative parts of the country which are hesitant to support shows that deal with contemporary themes in contemporary ways and use four-letter words (there are none in the show). I predicted that Into the Woods could be a modest annuity for us, and I’m surprised to say I was right.”
Meer Into the Woods: audio en video
Cast albums
Ga naar Meer Sondheim voor het complete Sondheim-archief.
Into the Woods in Nederland
Aankomende productie
THEATERSCHOOL TEYLINGEN
Periode: november 2024-december 2024
Première: 14 november 2024, Theater Teylingen
Kaarten/info: Klik hier.
Meest recente grote productie
PIT PRODUCTIES
Première: 19 februari 2017, Oude Luxor Theater, Rotterdam
Cast: Esther Maas (Heks), Wart Kamps (Bakker), Lone van Roosendaal (Bakkersvrouw), Brigitte Heitzer (Assepoester), Paul Groot (Wolf/prins), Elise Schaap (Roodkapje), René van Kooten (prins), Guido Spek (Sjaak), Laus Steenbeeke (Verteller) e.a.
Vertaling: Jeremy Baker
Regie: Gijs de Lange
Prijzen: vijf nominaties Musical Award, waaronder Beste Vertaling/Liedteksten/Script
Audio en video
M-Lab (2007/2010): audio en foto’s.
Recensies van Into the Woods
Originele productie (1987)
“The characters of Into the Woods may be figures from children’s literature, but their journey is the same painful, existential one taken by so many adults in Sondheim musicals past. Like the middle-aged showbiz cynics who return to their haunted youths in Follies and Merrily We Roll Along, or the contemporary descendant who revisits Georges Seurat’s hallowed park in Sunday in the Park With George, or the lovers who court in a nocturnal Scandinavian birch forest in A Little Night Music, Cinderella and company travel into a dark, enchanted wilderness to discover who they are and how they might grow up and overcome the eternal, terrifying plight of being alone. To hear ”No One Is Alone,” the cathartic and beautiful final song of Into the Woods, is to be overwhelmed once more by the continuity of one of the American theater’s most extraordinary songwriting careers. […] The result is unique to its composer’s canon – the first Sondheim musical whose dark thematic underside is as accessible as its jolly storytelling surface. Into the Woods may be just the tempting, unthreatening show to lead new audiences to an artist who usually lures theatergoers far deeper, and far more dangerously, into the woods. ” – Frank Rich, The New York Times (1984)
Verfilming (2014)
Broadway revival (2022)
“Even in a second- or third-rate production, Into the Woods is delightful, big and lovable and accessible and loaded with some of Stephen Sondheim’s most gorgeous and endearing songs.
In a top-flight production, the 1986 musical is transcendent. And make no mistake: Whatever else this summer will be remembered for, we can say this: New Yorkers and visitors to this city currently have a chance to witness the transcendence of a musical theater masterpiece.” – Greg Evans, Deadline (2022)
