Follies (1971)
Script: James Goldman
Direct naar:
In het kort: De cultklassieker Follies is een onconventionele, nostalgische reis over de dromen van de jeugd en de realiteit van het ouder worden. De muziek roept het roemrijke theaterverleden op van de jaren ’10 tot ’50 van de twintigste eeuw.
I have never been hit harder by the emotional impact of a theatre piece, ever in my life. It is my single favorite theatre experience.
David h. Bell (theaterregisseur, -choreograaf en toneelschrijver)
Overzicht Follies – toelichting en fragmenten
Follies geldt als een cultklassieker. Follies gaat, tegen de achtergrond van een reünie van showgirls, over dromen en illusies, successen en teleurstellingen, nostalgie en realiteit. De titel Follies verwijst niet alleen naar de showgirls van de beroemde “Ziegfeld Follies” revue, maar ook naar de “dwaasheden” van de hoofdpersonen.
Samenvatting plot
Follies speelt zich af in een vervallen theater in New York City, waar een reünie wordt gehouden voor de voormalige showgirls van de “Weismann’s Follies”, een revue die van de jaren 1919 tot 1941 populair was. Centraal staan twee echtparen, Sally en Buddy Plummer, en Phyllis en Ben Stone. Sally, die ooit verliefd was op Ben, heeft haar liefde nooit losgelaten en worstelt met haar huidige ongelukkige huwelijk met Buddy. Buddy is op zijn beurt ontrouw en ongelukkig in zijn huwelijk met Sally. Phyllis en Ben, die een ogenschijnlijk succesvol en glamoureus leven leiden, kampen met hun eigen problemen en emotionele afstand. Terwijl de personages herinneringen ophalen, worden ze geconfronteerd met de keuzes en teleurstellingen van hun leven. De musical verweeft flashbacks naar de gloriedagen van de “Follies” met de huidige situatie van de personages, waarbij hun jongere zelven op het toneel verschijnen en hun dromen en aspiraties uit het verleden onthullen.
Nostalgische conceptmusical
Met voorganger Company introduceerde Sondheim de conceptmusical, en Follies valt in dezelfde categorie. In tegenstelling tot de traditionele “book musicals” waarbij een held(in) en het plot centraal staan, gaat het in conceptmusicals om het thema en de ontwikkeling die personages doormaken. Van een plot is in Follies nauwelijks sprake. Sondheim: “It is about a party and nothing happens in it at all, except people say hello and have a few drinks and go home. That’s the entire plot.”
Wat is Follies wel? Een melancholische reflectie op nostalgie, verloren dromen, en de onvermijdelijke confrontatie met de realiteit van het leven. Sondheim versterkt de nostalgische sfeer door het gebruik van pastiches (nabootsingen) van liedjes uit het theatrale verleden in de stijl van bijvoorbeeld Irving Berlin, Noel Coward, George Gershwin, Cole Porter en Richard Rodgers.
And all I ever dreamed I’d be,
the best I ever thought of me,
is every minute there to see,
in Buddy’s eyes.
The Ben I’ll never be,
who remembers him?
I got through
all of last year,
and I’m here.
Ontvangst en groeiende waardering
Follies werd vanaf het eerste moment geliefd én gehaat: de recensies waren zeer uiteenlopend. Exemplarisch zijn de opgenomen twee tegengestelde recensies van The New York Times uit 1971 onderaan deze pagina.
De muziek en teksten van Stephen Sondheim werden alom geprezen om hun diepgang, complexiteit en emotionele resonantie. Critici bewonderden hoe Sondheim gevoelens van nostalgie, spijt en het verstrijken van de tijd wist te vangen. De innovatie en originaliteit van de musical werden ook gewaardeerd. Kritiek richtte zich vooral op het gebrek aan plot, de complexe en onconventionele structuur en het sombere thema.
De eerste productie liep voor 500 voorstellingen. De show was echter duur door het uitgebreide decor, de grote cast en het grote orkest (“an embarassment of riches” aldus Sondheim) en verdiende de voor die tijd buitengewoon grote investering van $800.000 niet terug. Niettemin won Follies zeven Tony awards, waarvan een voor Sondheims muziek. De show leverde een reeks Broadway-klassiekers af, is vele malen aangepast en kreeg in 1987, 2001, 2011 en 2017 revivals in New York en Londen. Ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van het stuk werd in 2021 een reconstructie van de originele productie gepresenteerd via oude film, audio en foto’s. In juni 2024 vond een concertversie plaats in Carnegie Hall.
Fragmenten (video’s in volgorde van de show)
- “I’m still here”
“I’m still here” is een van de bekendste nummers uit de show. Het is een pastiche en een eerbetoon aan Harold Arlen (“Stormy weather”), een van de favoriete muzikanten van Sondheim. Het lied past goed bij het theatrale personage Carlotta. Sondheim schreef ook een versie van dit nummer voor Shirley MacLaine in Postcards from the Edge, een film gebaseerd op het autobiografische boek van Carrie Fisher, waarin Meryl Streep de hoofdrol speelt. - “Losing my mind”
Een andere showstopper is “Losing my mind” over de obsessieve liefde van Sally voor Ben. Sondheim noemt het lied muzikaal gezien “diefstal” van George Gershwin’s “The man I love”, maar hij schreef de tekst in de stijl van Dorothy Fields. Er zijn en worden talloze versies van uitgevoerd. Naast een versie van Imelda Staunton is ook een komische medley van “Losing my mind” en het nummer “You could drive a person crazy” uit Company door Dorothy Loudon toegevoegd. - “Broadway Baby”
Dit nummer is net als bovenstaande nummers een Broadway-klassieker. In het nummer voert een van de showgirls haar oude showstopper uit. - In “The road you didn’t take” vraagt Ben zich af of hij de juiste keuzes heeft gemaakt in zijn leven; hier in 2010 uitgevoerd door de 80-jarige John McMartin, de “originele” Ben van 1971.
- De ongelukkige Ben wendt zich in “Too many mornings” tot zijn voormalige liefde Sally, die altijd verliefd op hem is gebleven.
- Bens vrouw Phyllis zingt “Could I leave you?” als Ben zegt dat hij van haar wil scheiden. De Nederlandse versie “Weggaan” van Esther Maas is ook te zien uit Putting it Together.
- We zien de jonge versies van de twee koppels in “You’re gonna love tomorrow”.
- Tot slot is “Country House” te beluisteren, een van de vele latere toevoegingen en wijzigingen aan de show die in verschillende varianten is en wordt opgevoerd. Sondheim schreef “Country house” als vervanging voor “The road you didn’t take” voor de productie in Londen in 1987. Het lied laat de scheuren in de relatie van Ben en Phyllis zien.
Stephen Sondheim over Follies
“Adoring the Broadway canon as I did, the seductive aspect of the show was the opportunity to write two kinds of songs: character songs for the four principals and pastiches for the other performers, in styles ranging from 1918 to the 1940s […] Here was a chance for me to pay homage without attitude to the genre I loved, the past I had known only through recordings and sheet music. […]
The axiom that “If it isn’t broke, don’t fix it”. is a valuable truism in the theater, but Follies is a show that’s a bit crippled by its size, ambition and mysteriousness and thus always worth the effort of experimentation – if only it were produced more often.”
Meer Follies: audio en video
Cast albums
Voorstellingen/concerten
Ga naar Meer Sondheim voor het complete Sondheim-archief.
Follies in Nederland
Meest recente grote productie
Koninklijk Ballet van Vlaanderen – concertversie
Première: 7 december 2000, Theater aan het Vrijthof, Maastricht
Cast: Hans Peter Janssens (Ben), Loeki Knol (Sally), Frans Mulder (Buddy), Jasperina de Jong (Phyllis) e.a.
Vertaling: Allard Blom
Regie: Caroline Frerichs
Audio en video
Recensies van Follies
Originele productie (1971)
“Follies is intermissionless and exhausting, an extravaganza that becomes tedious for two simple reasons: Its extravagances have nothing to do with its pebble of a plot; and the plot, which could be wrapped up in approximately two songs, dawdles through 22 before it declares itself done – Walter Kerr, The New York Times (1971)
“Neither Clive Barnes nor Walter Kerr liked Follies and they are this newspaper’s drama critics. I am not about to say that they were “wrong,” and right and wrong, rave and pan are the least of theater criticism anyway. I do believe, though, that every artwork is either good or it isn’t, and I am convinced that Follies is monumental theater. Not because I say so but because it is there for anybody to see. Moreover, its importance as a kind of theater transcends its interest as an example of a musical. I mean to notice this in The New York Times because if this truly great work is not recognized in these pages, then a part of reality will have gone unrecorded there. Follies is not just another hit show. Had it not succeeded so tremendously at what it was trying to do, the attempt alone—the very idea—would have made it a landmark musical. At a time when our musical theater is in a frightful state, devoid of even its traditional pro fessionalism, this production has moved it to a new plateau, has reminded us that the musical is a theater form. For those who take the musical theater as seriously as it deserves, this show will henceforth be the standard. Aspirations to opera are now obviously absurd. The musical stage is unique and capable of the mighty. […]
Sondheim’s qualities as a theater composer can hardly be overstated. He is constantly extending his vision, a composer applying a trained imagination to a stage he in timately understands. […] Sondheim’s music is modern even when it is nostalgic and Tunick understands this. Moreover, by writing his own, virtually perfect, lyrics, Sondheim matches the words to the (musical and intellectual) personality of his music as no partner lyricist could possibly do. Even so, Follies is truly awesome and, if it is not consistently good, it is always great – Martin Gottfried, The New York Times (1971).
West End revival (2017)
“Follies is like a distinctive taste that you either love or hate. I have always – slightly against my better judgment – adored this exorbitant classic of a musical. […] The musical can be performed as a camp extravaganza, but as I watched Dominic Cooke’s stupendous revival (the first full production since 1987), I was reflecting that while James Goldman’s book is thin, Stephen Sondheim has his cake and eats it: his lyrics are sad and entertaining, sentimental and truthful. His music is as nuanced as the lives it describes.” – Kate Kellaway, The Guardian (2017)
Eén opmerking over 'Follies (1971)'