West Side Story (1956)

In het kort: West Side Story is een musicalklassieker van Leonard Bernstein, gebaseerd op Shakespeare’s Romeo & Julia. De muziek, dans en gewelddadige setting waren sensationeel in 1956. De jonge Sondheim schreef alleen de liedteksten; van Sondheims eigen stijl zijn de eerste tekenen hoorbaar.

 It’s not only one of the greatest musicals ever written, it’s arguably the greatest dance musical ever. I wouldn’t let [Sondheim] change anything because I love the lyrics too much. I think they’re spectacularly great.

Tony Kushner (toneel- en scriptschrijver, Egot-winnaar)
Verfilming 2021 (foto: Niko Tavernise)
Overzicht West Side Story – toelichting en fragmenten

Sondheim schreef als 27-jarige de tekst bij de muziek van Leonard Bernstein voor West Side Story, een New Yorkse muzikale versie van Romeo & Julia. Onderliggende sociale thema’s zijn geweld, sociaal-economische en culturele verschillen, discriminatie en kansenongelijkheid. De musical geldt als een van de populairste aller tijden.

Samenvatting plot
De Jets en de Sharks, twee rivaliserende jeugdbendes met verschillende culturele achtergronden, strijden om de heerschappij in een wijk in New York City. Tony, een voormalig lid van de Jets, ontmoet en wordt verliefd op Maria, de zus van Bernardo, de leider van de Sharks. Hun liefde ontsteekt een keten van gebeurtenissen die de spanningen tussen de bendes verder doen escaleren.

Ontvangst
West Side Story was een groot kritisch en commercieel succes. De choreografie, de vernieuwende muziek, de hoge energie en het spannende onderwerp van jeugdbendes werden beschouwd als baanbrekend. De show wordt inmiddels al zeventig jaar met regelmaat opnieuw geproduceerd. In 1961 en 2021 werden Oscar-winnende filmversies gemaakt. Sondheim, zelf een groot filmliefhebber en -kenner, was enthousiast over de filmproductie van Steven Spielberg in het jaar van zijn overlijden.

Sondheims eerste musical op Broadway is uiteindelijk ook misschien wel de bekendste gebleven, zeker in Nederland. In lijstjes van de beste musicals aller tijden prijkt West Side Story doorgaans op een plek in de top-5 of top-10.

Liedteksten
Toch had Sondheim gemengde gevoelens bij West Side Story. Niet alleen is het niet zijn eigen muziek, maar hij had ook moeite met de poëtische, sentimentele voorkeuren van Bernstein. Een van de kenmerken van Sondheims latere werk is dat de liedteksten nauw aansluiten bij de belevingswereld en het taalgebruik van de personages. In West Side Story horen we tot Sondheims ergernis echter straatjongeren teksten zingen als “Today the world was just an address”. Sondheim probeerde meerdere teksten die hij te klef vond, te opzichtig of niet passend bij de personages later aan te passen. Voorbeelden waren zinnen als “It’s alarming how charming I feel” en “pretty wonderful boy” in “I feel pretty”. Sondheims pogingen strandden op het enthousiasme van zijn samenwerkingspartners over de oorspronkelijke teksten. Ook Tony Kushner deed geen aanpassingen voor de filmversie van 2021.

Fragmenten (in volgorde van de show)

  • “Something’s coming” gebruikt honkbal als referentiekader voor de hoopvolle hoofdrolspeler Tony.
  • Tony zingt “Maria” na de eerste magische ontmoeting met Maria. Aangezien Tony op dat moment nog niets van Maria weet, kon hij volgens Sondheim over weinig anders kan zingen dan haar naam.
  • In “I feel pretty” vertelt Maria haar vriendinnen over haar liefde voor Tony.
  • In “A boy like that” probeert Anita haar vriendin Maria te weerhouden van haar “verboden” liefde voor Tony.
Ansel Elgort, “Something’s coming” (2021) [Lyrics]

Will it be?
Yes, it will.
Maybe just by
holding still.
It’ll be there.

Shirley Bassey, “Something’s coming” (1979) [Lyrics]
Julian Ovenden, “Maria” (2015) [Lyrics]

Say it loud and there’s music playing.
Say it soft and it’s almost like praying:
Maria.

Rachel Zegler, “I feel pretty” (2021) [Lyrics]

Gee, Officer Krupke,
Krup you!

Marni Nixon, Betty Wand, “A boy like that” (1961) [Lyrics]

When love comes
so strong,
there is no
right or wrong.

Discussie olv Michael Weber, Porchlight Roundtable (2020)
Verfilming 2021 (foto: Niko Tavernise)
Stephen Sondheim over West Side Story

“In fact, looking back at all the West Side Story lyrics now, I become aware of how my growing confidence over the two years of writing the show allowed me to improve my work; the later lyrics, like “Something’s Coming,” “Gee, Officer Krupke” and “Like Everybody Else,” have a relaxed tone which is markedly less self-conscious that the earlier ones. Perhaps that was the most important thing the show did for me. Despite my mixed feelings about what I contributed to it, it was – along with Allegro – the show which shaped my professional life.”

Stephen Sondheim, Finishing the hat/Look, I made a hat. The Collected Lyrics (New York 2011)
Meer West Side Story: audio en video
Films/voorstellingen/concerten
West Side Story (1961)
West Side Story (2021) – trailer
West Side Story in Nederland
Aankomende productie

DE GRAAF & CORNELISSEN
Periode: november 2025-juni 2026
Première: 23 november 2025, Nieuwe Luxor Rotterdam
Kaarten/info: Klik hier.

Meest recente grote productie

JOOP VAN DEN ENDE THEATERPRODUCTIES
Première: 8 september 1996, Koninklijk Theater Carré, Amsterdam
Cast: Addo Kruizinga (Tony), Maaike Widdershoven (Maria), Hilde Norga (Anita), Perry Dossett (Bernardo) e.a.
Vertaling: Koen van Dijk
Regie: Eddy Habbema

Audio en video
Joop van den Ende (1996-1998)
Joop van den Ende (1996-1998) – Addo Kruizinga, Maaike Widdershoven, “Vannacht”, “Ik voel me heerlijk”, “Maria”
Joop van den Ende (1996-1998) – Perry Dossett, Hilde Norga e.a., “Amerika”
Recensies van West Side Story
Originele Broadway productie (1956)

“This is a bold new kind of musical theatre – a juke-box Manhattan opera. It is, to me, extraordinarily exciting. In it, the various fine skills of show business are put to new tests, and as a result a different kind of musical has emerged. […] Robbins and his superb young dancers carry the plot as much as the spoken words and lyrics do. The lyrics, by Stephen Sondheim, have simple grace, and there is a lovely tribute by the sidewalk Romeo to his dusky girl, Maria.” – John Chapman, The Daily News (1957)

Verfilming (1961)

“Even more notable, however, is the music of Leonard Bernstein and most of all the breathtaking choreography of Jerome Robbins, who in film is not limited by space restrictions of the stage. His dancing numbers probably are the most spectacular ever devised and lensed, blending into story and carrying on action that is electrifying to spectator and setting a pace which communicates to viewer. Bernstein’s score, with Stephen Sondheim’s expressive lyrics, accentuates the tenseness that constantly builds.” – Whitney Williams, Variety (1961)

Verfilming (2021)

“Steven Spielberg’s West Side Story 2.0 is an ecstatic act of ancestor-worship: a vividly dreamed, cunningly modified and visually staggering revival. No one but Spielberg could have brought it off, creating a movie in which Leonard Bernstein’s score and Stephen Sondheim’s lyrics blaze out with fierce new clarity. Spielberg retains María’s narcissistic I Feel Pretty, transplanted from the bridal workshop to a fancy department store where she’s working as a cleaner. This was the number whose Cowardian skittishness Sondheim himself had second thoughts about. But its confection is entirely palatable.”  – Peter Bradshaw, The Guardian (2021)

Broadway 2020 (foto: Jan Versweyveld)
Jouw West Side Story

← Terug

Bedankt voor je reactie. ✨

Eén opmerking over 'West Side Story (1956)'

Geef een reactie

nl_NL

Ontdek meer van Stephen Sondheim Nederland

Abonneer je nu om meer te lezen en toegang te krijgen tot het volledige archief.

Lees verder